Nice of you to Come Bye

De Kroatische Herdershond

De Kroatische Herdershond is een inheems Kroatisch ras en stamt af van de honden die de Kroaten meenamen uit hun originele land van herkomst naar de regio waar ze tegenwoordig wonen. De honden zijn sindsdien voortdurend in Kroatië gefokt, over het algemeen in de vruchtbare vlaktes van Slavonië nadat ze daar arriveerden.

De Kroatische Herdershond is een waakzame, behendige, scherpzinnige en slimme hond met een enorme hoeveelheid energie en een sterke behoefte aan menselijk gezelschap. Hij is gezond, bestand tegen ziektes en niet erg kostbaar in onderhoud. Hij bezit een goed ontwikkeld hoedinstinct en is een uitstekende waakhond.

Uiterlijk

Dit ras heeft een middelmatige grootte en zijn basiskleur is altijd zwart. De korte haren op zijn wat vosachtige kop en poten zijn karakteristiek voor het ras. De rest van de vacht is langer, met slag of krullend. Schofthoogte voor beide sexen is tussen 40 en 50 cm en het lichaam dient ongeveer 10% langer dan hoog te zijn. Tegenwoordig zijn sommige honden zelfs wat groter, waarschijnlijk veroorzaakt door betere voeding en een makkelijker leven - ze groeien tot hun volledige genetische potentieel.

Oorspronkelijk wordt de staart zeer kort gecoupeerd; ongecoupeerd wordt deze min of meer gekruld over de rug gedragen.

Geschiedenis van het ras

Volgens geschreven documenten is het uiterlijk van dit ras tussen de 14e eeuw en tegenwoordig niet erg veranderd. Waarschijnlijk omdat hij een uitstekend erfelijk instinct voor het werken met schapen en rundvee bezit werd er vanzelfsprekend op basis van werkvermogen geselecteerd wat tevens heeft geresulteerd in de stabiliteit van het uiterlijk.

Het eerste geschreven document over de Kroatische Herdershond, Canis pastoralis croaticus, gevonden in de archieven van het bisdom van Djakovo door de "vader van het ras" - veterinair Prof. Dr. Stjepan Romic - stamt uit 1374. In dit document zegt Petar, bisschop van Djakovo: "de hond is ongeveer 45 cm groot, met een middelmatig lange zwarte gekrulde vacht; het haar op de kop is kort; oren staat rechtop of tippen, en ze zijn erg goed in het hoeden van kuddes van allerlei soorten boerderijdieren." Hij vermeldt tevens dat de Kroaten de hond meebrachten gedurende de periode van de grote migraties, toen ze in de 7e eeuw vanuit hun originele thuisland verhuisden naar Kroatië.

Romic heeft daarnaast belangrijke informatie gevonden in de archieven van het bisdom van Djakovo die stammen uit 1719, 1737, 1742 en 1752. In al deze documenten komt de beschrijving van de Kroatische Herdershond volkomen overeen met zijn huidige uiterlijk, en overal wordt de hond Canis pastoralis croaticus oftewel Kroatische Herdershond genoemd.

Dezelfde Prof. Romic startte in 1935 een fokprogramma gebaseerd op systematische selectie met honden in het gebied Djakovo. Na 34 jaar van hard werken werd het ras in 1969 eindelijk erkend door de FCI.

De baas van de kudde

De Kroatische Herdershond is een lenige, zorgzame en bescheiden herdershond, loyaal aan zijn baas tot op het punt van zelf-destructie; moedig, zonder angst en betrouwbaar. Hij is de baas over zijn schapen, vaak rent hij over hun ruggen om zo snel mogelijk op de plaats te zijn waar hij zijn controle moet uitoefenen. Het ras heeft ook een aangeboren aanleg om met rundvee te werken. Hij kent geen angst in zijn aanpak, temt de koeien en brengt degenen die weglopen terug, daarbij gehoorzamend aan elk commando van de herder. Sommige boeren bevestigen dat hun Kroatische Herdershond elke koe bij naam kent en deze na het noemen van de naam kan afsplitsen van de kudde. Bij het hoeden van het vee, gooit dit kleine hondje zich met veel moed op de grootste stier en dwingt hem te luisteren.

In het verleden werd de hond vaak in de herfst gebruikt om kuddes varkens door de eikenbossen te leiden, en, in een oud document, staat beschreven dat dit veelzijdige ras zelfs de paarden van de Djakovo-stallen hoedde. Het is zowel een drijf- als verzamelhond en, afhankelijk van zijn achtergrond (show- of werklijnen), varieert zijn werkvermogen. Zijn benadering van de kudde is soms dichterbij en harder dan bij andere rassen, maar is erg effectief. Hij kan happen, maar veroorzaakt daarbij vrijwel nooit schade. Desondanks is een vastberaden maar gevoelige manier van handlen vereist, en het is eenvoudig om deze agressieve neigingen eruit te trainen.

Het is een erg vurig ras en ze kunnen veel blaffen in het begin tijdens de trainingen, maar, als ze meer ervaring krijgen, zullen ze normaal gezien alleen nog blaffen als het nodig is - meestal als ze op het erf aan het werk zijn. Deze hond gehoorzaamt over het algemeen maar aan één persoon en het kost tijd voor een goede al wat oudere herdershond om met een nieuwe baas te kunnen werken. Als ze niet in een vroeg stadium gesocialiseerd zijn, kunnen ze op hun hoede zijn voor vreemden.

De Kroatische Herdershond doet het goed in gehoorzaamheidstraining, maar als huishond zonder werk kan hij erg luidruchtig en zelfs destructief worden. Het is een erg leergierig ras en begrijpt zijn taken snel, welke hij vervolgens met plezier uitvoert. Op een leeftijd van 3 of 4 maanden wordt de pup normaal gezien voor de eerste keer meegenomen naar de kudde. In veel gevallen leert de pup zijn werk naast een oudere hond en rond de 6 maanden is hij nuttig bij het werk.

In mijn ervaring worden de meeste Kroatische Herdershonden gebruikt om de kudde in de juiste richting te sturen of om de kudde uit een veld met gewassen te halen, maar ze brengen ook weglopers terug en helpen op het erf met scheiden en pennen. Op een woord of teken met staf/hand, zelfs op slechts een hoofdbeweging van de herder, voert de hond zijn taak snel en gewillig uit.

Hij volgt zijn baas overal, wachtend op de volgende actie en vaak kijkt hij in zijn baas' ogen alsof hij vraagt "En nu?". Als er niets te doen is, ligt hij naast zijn baas of aan de andere kant van de kudde.

Tegenwoordig zijn er minder en minder Kroatische Herdershonden die in hun thuisland Slavonia met kuddes werken omdat veel open vlaktes zijn vervangen door velden waar gewassen op verbouwd worden terwijl de kuddes in schuren worden gehouden. De toekomst is echter niet zo slecht aangezien het ras in andere delen van Kroatië ook voet aan de grond krijgt.